Aniracetam, syntetyczny nootropik z grupy racetamów, zyskuje coraz większą popularność jako środek wspomagający pracę umysłu. W ostatnich latach, zainteresowanie nootropami znacząco wzrosło, zwłaszcza wśród osób poszukujących sposobów na poprawę wydajności umysłowej i jakości życia. Aniracetam, jako przedstawiciel rodziny racetamów, wyróżnia się swoimi unikalnymi właściwościami oraz mechanizmem działania.
Spis treści
Aniracetam – właściwości
Aniracetam jest to związek pochodny piracetamu, który jest uznawany za pierwszy nootrop i który zapoczątkował badania nad substancjami poprawiającymi funkcje poznawcze. Aniracetam wykazuje jednak większą lipofilność, czyli zdolność do rozpuszczania w tłuszczach niż piracetam, co wpływa na jego zdolność do szybszego przenikania przez barierę krew-mózg i skutkuje krótszym czasem działania około 1-2,5 h, ale potencjalnie silniejszym efektem.

Aniracetam – mechanizm działania
Aniracetam głównie oddziałuje na dwa systemy w mózgu: układ glutaminianergiczny i cholinergiczny. To kombinacja, która bardzo korzystnie wpływa na procesy związane z pamięcią.
Badania nad działaniem aniracetamu sugerują, że wpływa na układ glutaminergiczny poprzez modulację receptorów AMPA, które są kluczowe dla plastyczności synaptycznej i procesów pamięciowych. Glutaminian to główny neuroprzekaźnik odpowiedzialny za pobudzenie układu nerwowego.
Kolejnym efektem działania aniracetamu jest zwiększenie transmisji acetylocholiny. Jest to szczególnie widoczne w przypadku wzmocnienia aktywacji neuronalnych receptorów nikotynowych typu α4β2. Podobnie jak oxiracetam, aniracetam zwiększa wydzielanie acetylocholiny w hipokampie. Acetylocholina jest neurotransmiterem kluczowym dla procesów pamięciowych i uczenia się.
Ponadto, aniracetam wykazuje właściwości anksjolityczne, co oznacza, że może redukować objawy lęku, co zostało potwierdzone w badaniach na zwierzętach oraz w badaniach klinicznych na ludziach. Wykazano, że zwiększa on w pewien sposób zdolność GABA do hamowania układu nerwowego za pośrednictwem receptorów GABA.
W badaniach na gryzoniach zauważono, że podanie aniracetamu spowodowało zmniejszenie poziomu dopaminy w obszarach mózgu takich jak podwzgórze i prążkowie. Jednocześnie zaobserwowano, że stężenie serotoniny również zmniejszyło się w podwzgórzu, ale zwiększyło się w korze mózgowej i prążkowiu. To sugeruje, że aniracetam wpływa na poziom neurotransmiterów w różnych obszarach mózgu w różny sposób, co wskazuje na złożony charakter jego działania i zależność wpływu na monoaminy od konkretnego obszaru mózgu.
Czego można się spodziewać po stosowania aniracetamu?
Na pewno ten punkt ciekawi Cię najbardziej. Aniracetam, jako nootrop, ma szerokie zastosowanie w poprawie funkcji poznawczych i zdrowia mózgu. Trzy główne zastosowania aniracetamu obejmują:
Poprawa pamięci i uczenia się
Aniracetam jest znany z tego, że może poprawiać zarówno krótko- jak i długoterminową pamięć, co sprawia, że jest popularny wśród osób szukających sposobów na zwiększenie zdolności zapamiętywania informacji oraz szybsze przyswajanie nowych umiejętności. Potwierdzają to badania, w których przyjmowanie 1500 mg aniracetamu dziennie przyniosło istotną poprawę zdolności umysłowych u osób starszych, które z wiekiem doświadczają spadku funkcji kognitywnych. Suplementacja trwała długo, a efekty był widoczne po 2 i 4 msc stosowania.
Zmniejszona aktywność receptorów AMPA w hipokampie może być związana z niedoborem snu, stąd pogorszenie się pamięci. Stosowanie aniracetamu może być skuteczną metodą zapobiegania tym negatywnym efektom, co pozwala utrzymać odpowiednią sprawność umysłową i zdolność do nauki.

Redukcja objawów lęku i depresji
Aniracetam wykazuje również właściwości anksjolityczne, co oznacza, że może łagodzić objawy lęku i stresu. Jest to działanie, które wyróżnia go na tle innych racetamów. W głównej mierze dzieje się tak dzięki nasilaniu działania GABA. Niektóre badania sugerują, że aniracetam może mieć potencjał w redukcji objawów depresji poprzez modulację neuroprzekaźników, takich jak serotonina i dopamina za sprawą receptorów AMPA.
Działanie neuroprotekcyjne
W tradycyjnych badaniach oceniano wpływ aniracetamu na reakcję organizmu na neurotoksyny, jak na przykład skopolaminę, gdzie zaobserwowano działanie ochronne przeciwko negatywnemu wpływowi na neurony. Aniracetam wykazuje typowe dla nootropów działanie ochronne, które pomaga w zapobieganiu spadkowi funkcji poznawczych związanych z wiekiem lub wystawieniu na niekorzystne czynniki. To wynika między innymi z jego właściwości stymulujących produkcję czynników neurotroficznych, takich jak BDNF, co jest charakterystyczne dla substancji działających na receptory AMPA.
Czy aniracetam jest bezpieczny?
Stosowanie aniracetamu może potencjalnie prowadzić do pewnych skutków ubocznych, zwłaszcza jeśli chodzi o niedobory choliny. Ze względu na swoje działania, podobnie jak inne racetamy przyspiesza jej zużycie w organizmie. Warto łączyć aniracetam z dodatkowym źrodłem choliny np. Alpha GPC lub CDP Cholina. Poza zmniejszeniem występowania skutków ubocznych jest to dobre uzupełnienie synergii.
Kiedy występują niepożądane reakcje, zazwyczaj jest to ból głowy i zawroty głowy.
Dawkowanie
Typowe zalecenia dla aniracetamu to spożywanie go dwa razy dziennie, w ilościach 500-750 mg na raz, co daje razem 1000-1500 mg dziennie. Osobiście sugeruję jednak rozpoczęcie od mniejszych dawek, około 300-400 mg raz dziennie, aby sprawdzić tolerancję i reakcję organizmu. Bardzo możliwe, że nawet taka niewielka ilość będzie skuteczna, więc nie ma konieczności zwiększania dawki.
Działanie nie jest natychmiastowe, a pierwsze rezultaty często pojawiają się po kilku dniach. Dopiero przy dłuższym stosowaniu obserwuje się wzrost pozytywnych efektów na funkcje poznawcze. Jeśli zdecydujesz się na stosowanie aniracetamu to zdecydowanie postaw na regularną, codzienną i długotrwałą suplementację.
Ze względu na dobrą rozpuszczalność w tłuszczach warto brać go w towarzystwie posiłków, które zawierają ten makroskładnik.

Podsumowanie
Aniracetam wykazuje interesujące właściwości działania i ogólnie jest uważany za stosunkowo bezpieczny. U osób zdrowych może mieć pozytywny wpływ na funkcje poznawcze (choć nie u każdego), oraz w pewnym stopniu wpływać na samopoczucie. Nawet jeśli poprawa kognicji u zdrowych osób nie została potwierdzona w badaniach klinicznych (ponieważ rzadko bada się leki na zdrowych osobach), istnieje wiele informacji anegdotycznych sugerujących takie działanie. Aniracetam wykazuje bardziej wyraźne działanie niż piracetam, dlatego może być lepszym wyborem dla osób, które celują w poprawę wydajności umysłowej, a nie tylko w przywrócenie funkcji mózgu do stanu wyjściowego. Jednak nawet w tym, aniracetam może być nieco bardziej skuteczny. Jeśli chodzi o jego dostępność to w Polsce można go zamówić jedynie przez sklepy internetowe z nootropami.
Literatura
- https://en.wikipedia.org/wiki/Aniracetam
- Ogiso T et al. „Pharmacokinetics of aniracetam and its metabolites in rats.” J Pharm Sci. 1998 May;87(5):594-8.
- Isaacson JS, Nicoll RA. „Aniracetam reduces glutamate receptor desensitization and slows the decay of fast excitatory synaptic currents in the hippocampus.” Proc Natl Acad Sci U S A. (1991)
- Zhao X et al. „Nootropic drug modulation of neuronal nicotinic acetylcholine receptors in rat cortical neurons.” Mol Pharmacol. 2001 Apr;59(4):674-83.
- Maria Grazia Giovannini et al. „Oxiracetam and aniracetam increase acetylcholine release from the rat hippocampus in vivo” Drug Development Research 1993
- Ling DS, Benardo LS. „Nootropic agents enhance the recruitment of fast GABAA inhibition in rat neocortex.” Cereb Cortex. 2005 Jul;15(7):921-8. Epub 2004 Sep 30.
- Petkov VD et al. „Changes in the brain biogenic monoamines of rats, induced by piracetam and aniracetam.” Acta Physiol Pharmacol Bulg. 1984;10(4):6-15.
- Canonico V et al. „Efficacy and tolerance of aniracetam in elderly patients with primary or secondary mental deterioration” Riv Neurol. 1991 May-Jun;61(3):92-6.
- Francisco Paulino Dubiela et al. „AMPA receptors mediate passive avoidance deficits induced by sleep deprivation” Behavioural Brain Research 2013
Nakamura K, Tanaka Y. „Antidepressant-like effects of aniracetam in aged rats and its mode of action.” - Nakamura K, Kurasawa M. „Anxiolytic effects of aniracetam in three different mouse models of anxiety and the underlying mechanism.” Eur J Pharmacol. 2001 May 18;420(1):33-43.
- Lauterborn JC et al. „Positive modulation of AMPA receptors increases neurotrophin expression by hippocampal and cortical neurons.” J Neurosci. 2000 Jan 1;20(1):8-21.