NootropySkładniki OdżywczeWitamina B3 (niacyna)

Witamina B3, czyli składnik umożliwiający prawidłowe działanie organizmu

NeuroUpgrade-Witamina-B3-Niacyna

Witamina B3 występuje naturalnie w ludzkim organizmie oraz wielu produktach spożywczych. Przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania układu hormonalnego oraz krwionośnego.  Dobrze działa na depresję, a przy okazji poprawia wygląd skóry i włosów. Dowiedz się więcej o działaniu tej witaminy.

Witamina B3 jest określana również mianem „niacyny”, „kwasu nikotynowego” oraz „witaminy PP”. Naukowcy twierdzą, że to właśnie ona jest najbardziej potrzebna organizmowi  z całej grupy B – co więcej, może być ona syntetyzowana z aminokwasów. Ponadto, występuje ona także w produktach mlecznych i zbożowych oraz w mięsie.

Witamina B3 – na czym polega jej działanie?

Witamina B3 jest jedną z witamin, które rozpuszczają się w wodzie. Wykazuje się wysoką odpornością na działanie temperatur. W pewnym stopniu organizm wytwarza ją sam, jednak nie pokrywa to w stu procentach dziennego zapotrzebowania na ten składnik – dlatego też należy regularnie dostarczać go pod postacią pożywienia lub suplementów. Warto dodać, że witamina PP występuje naturalnie we wszystkich komórkach organizmu.

Niacynę stosuje się w leczeniu bólów migrenowych, jak również w samej profilaktyce tej choroby. Wykorzystuje się ją także w terapii miażdżycy – dzięki temu, że reguluje poziom „złego” cholesterolu LDL, skutecznie zapobiega tej chorobie. W ten sposób zmniejsza ryzyko zawału oraz udaru mózgu. Ponadto, witamina PP rozszerza naczynia krwionośne oraz obniża stężenie triglicerydów w surowicy.

Witamina B3 przyczynia się do przekształcania węglowodanów w glukozę oraz bierze udział w procesie metabolizowania tłuszczów i białek. Uczestniczy w syntezie hormonów płciowych, kortyzolu, insuliny i tyroksyny. Pozytywnie wpływa na układ krążenia, regulując przepływ krwi. Jest niezbędna również podczas procesów wytwarzania energii w mitochondriach.

Dzięki witaminie PP komórki odpornościowe znacznie lepiej radzą sobie z bakteriami gronkowca złocistego (Staphylococcus aureus).  Oprócz tego,  niacyna przyczynia się do zwiększenia ilości neurofilów, czyli białych krwinek, które zwalczają szkodliwe bakterie. Ma ona także działanie przeciwzapalne.

Co więcej, niacyna ma dobry wpływ na skórę oraz skutecznie łagodzi trądzik. Jej niedobór może powodować owrzodzenie warg oraz wzmożoną wrażliwość na promieniowanie UV. Regularne przyjmowanie witaminy B3 przyczynia się do pięknego wyglądu włosów.  Mówi się również, że może ona w pewien sposób działać profilaktycznie przeciwko cukrzycy typu 1. 

Coraz częściej mówi się o oddziaływaniu witaminy B3 na psychikę. Okazuje się, że przynosi ona pozytywne efekty w leczeniu depresji – o ile, rzecz jasna, regularnie się ją przyjmuje. Niacyna wykazuje się również działaniem neuroprotekcyjnym po udarze mózgu. Witamina B3 wspomaga leczenie artretyzmu, pomagając złagodzić jego objawy. Do tego sprzyja zachowywaniu długowieczności.

Dla kogo jest niacyna?

Niacyna jest szczególnie wskazana dla osób, które stosują diety ubogie w składniki odżywcze. Przyda się wszystkim, którzy często piją alkohol oraz osobom starszym, które spożywają na co dzień niewielkie porcje pokarmów. Witaminę B3 powinny przyjmować również te osoby, które dostarczają organizmowi duże ilości cukru. Jej właściwości docenią pacjenci zmagający się z rakowiakiem oraz zaburzeniem wchłaniania jelitowego. Jej działanie jest bardzo przydatne również dla osób chorych na depresję.

Warto również przyjmować niacynę, kiedy w organizmie występuje jej niedobór. Główne jego objawy to: zgrubienie, zaczerwienienie, szorstkość i złuszczanie się skóry, biegunka, zapalenie nerwów, stan zapalny języka i jamy ustnej, zaburzenia psychicznie. Jeżeli zauważysz te symptomy, to znak, że najwyższa pora udać się do lekarza.

Dawkowanie niacyny

Prawidłowe dawkowanie witaminy B3 zależy przede wszystkim od płci i wieku – inne ilości są wskazane dla mężczyzn, inne dla kobiet, a jeszcze inne dla kobiet w ciąży. A zatem powinno przyjmować się ją w następujących proporcjach:

  • mężczyźni: 16 mg/dobę,
  • kobiety: 14 mg/dobę,
  • kobiety w ciąży: 17–18 mg/dobę,
  • kobiecy karmiące piersią: 17 mg/ dobę,
  • dzieci  do 6. miesiąca życia: 2 mg/dobę,
  • dzieci do 12. miesiąca życia: 4 mg/dobę,
  • dzieci w wieku 1–3 lat: 6 mg/dobę,
  • dzieci w wieku 4–8 lat: 8 mg/dobę,
  • dzieci w wieku 9-13 lat: 12 mg/dobę,
  • dziewczynki w wieku 14-18 lat: 14 mg/dobę,
  • chłopcy w wieku 14-18 lat: 16 mg/ dobę.

Jeśli chodzi o profilaktyczną suplementację witaminy B3, nie należy przyjmować więcej niż 35 mg na dobę. Większe ilości niacyny powinny z kolei przyjmować kobiety w ciąży i karmiące piersią, a także panie przyjmujące na co dzień środki antykoncepcyjne.  Większe dawki zalecane są również osobom z HIV i AIDS, nowotworami, gruźlicą, zespołem upośledzonego wchłaniania, nieswoistymi zapalnymi chorobami jelit oraz zespołem rakowiaka z przerzutami. Ze względu na to, że dawki tu są znacznie wyższe, należy przyjmować witaminę B3 pod ścisłą kontrolą lekarza.

W przypadku różnych chorób należy przyjmować nieco inne dawki. Wygląda to następująco:

  • nowotwory: 3 razy/dobę po 500 mg,
  • pelagra: 300-500 mg/dobę,
  • cukrzyca typu 1: do 3000 mg/dobę,
  • zakażenie HIV/AIDS: 50-200 mg/dobę,
  • migreny: 50-500 mg/dobę,
  • fotoalergiczne zapalenie skóry:  500-3000 mg/dobę.

Skutki uboczne niedoboru i nadmiaru niacyny

Witamina B3 jest bardzo potrzebna dla ludzkiego organizmu. Małe jej niedobory mogą powodować spowolnienie procesów metabolicznych. Duży niedobór może jednak np. wywołać pelagrę, która – będąc nieleczona – doprowadza do śmierci. Podczas tej choroby powstaje  zapalenie skóry, objawiające się zaczerwienieniem oraz szorstkością. Skóra jest wówczas również bardziej narażona na działanie bakterii. Pelagra niekorzystnie wpływa na układ neurologiczny oraz działanie mózgu, niekiedy powodując otępienie. Czasem wywołuje również stany paranoidalne oraz zaburzenia pamięci.

Przyczyną niedoborów mogą być takie czynniki, jak: zażywanie leków przeciwgruźliczych przez długi czas, dostarczanie organizmowi dużych ilości cukru, choroba Hartnupów, niewłaściwe wchłanianie substancji z przewodu pokarmowego oraz rakowiak.

W momencie, gdy przyjmuje się zbyt duże ilości niacyny, również mogą wystąpić skutki uboczne. Najczęściej pojawiają się wtedy: bóle brzucha, mdłości, swędzenie, zaczerwienienie, przesuszenie skóry oraz wysypka. Przyjmowanie dużych dawek witaminy B3 przez dłuższy czas może także spowodować: arytmię serca, martwicę wątroby oraz zwiększenie ilości glukozy we krwi. Do tego czasami dochodzą szumy w uszach, niestrawność, a nawet psychoza.

Warto pamiętać, że niacyny nie mogą przyjmować osoby z ostrą niewydolnością sercowo-naczyniową. Należy zaznaczyć, że w przypadku występowania choroby, nie można leczyć się tą witaminą samodzielnie – należy przyjmować ją wówczas pod ścisłą kontrolą lekarza.

Gdzie i dlaczego warto kupić witaminę B3?

Witaminę B3 warto przede wszystkim przyjmować dlatego, że jej niedobory są niekorzystne dla zdrowia. Można ją znaleźć pod postaci suplementów w aptekach stacjonarnych i internetowych. Do ich zakupu nie jest potrzebna recepta.

Witamina PP zawarta jest również w produktach pochodzenia zwierzęcego i roślinnego. W pierwszym przypadku chodzi tu przede wszystkim o: wołowinę, ryby i drób – średnio w 100 g produktów znajduje się około 5–10 mg niacyny. Jeżeli chodzi o produkty pochodzenia roślinnego, niacynę można znaleźć w: bananach, orzechach, rodzynkach, ziarnach zbóż, strączkach oraz nasionach słonecznika, , a także w marchewce, cebuli, gruszkach, jabłkach oraz truskawkach. W małych ilościach znajduje się ona również w mleku, jogurtach oraz serach twarogowych 

Pokrewne

Sprawdź Również

Close
Back to top button
Close
Close